SUSEk.info jest portalem skupiającym przede wszystkim początkujących użytkowników tego systemu zawierającym pomocne artykuły na temat systemu openSUSE oraz wiadomości ze świata opensource. Zapraszamy wszystkich do dzielenia się własną wiedzą i publikowania artykułów na naszych stronach - wystarczy się zarejestrować !
23:39:00
30.01.06
Linux wprowadzenie
Autor/źródło:
fayer
Ilość odsłon: 7415
Tagi: INNE INSTALACJA KONFIGURACJA SYSTEM
"OK, chcę Linuksa! Dosyć mam Windowsa!". "No dobra, zabieram się do instalacji, ale... dystrybucja, kernel, otwarte źródła? Co to wszystko znaczy? Czy Linux musi być taki...niezrozumiały?"
"Zaraz, zaraz, a może to wszystko wcale nie jest takie trudne?"
- Oczywiście, że nie, choć niekażdemu z początkujących łatwo odnaleźć się wśród nowych, czasami niezrozumiałych (póki co) pojęć.
Ten artykuł, zgodnie z tytułem pomoże zrozumieć te najbardziej podstawe.
⇩ Czytaj dalej Dlaczego tutaj jest reklama? Usuń reklamę Zareklamuj się Czytaj dalej ⇩
“W roku 1991, Linus Benedict Torvalds, student z Finlandii, postanowił utworzyć darmową wersję Uniksa1 dla pecetów. Wszystko zaczęło się jako hobby...(...)”2 - tak rozpoczęła się historia Linuksa. Warto w tym miejscu przypomnieć, że zainspirowany przez edukacyjny system Minix3, Linus poczuł potrzebę posiadania wydajnego system operacyjnego, który według jego założeń, musiał działać na domowym komputerze klasy PC.
W 1994 roku, opublikował pierwszą wersję jądra 0.01, będącego sercem systemu operacyjnego. Stąd, nazwa “Linux” dotyczy przede wszystkim jądra systemu (ang. kernel).
Kernel, czyli rdzeń sytemu operacyjnego, odpowiada za funkcjonowanie podstawowych elementów systemu tj.: przełączanie zadań, planowanie przydziału procesora, komunikację z urządzeniami (karty graficzne, dyski twarde), zarządzania pamięcią fizyczną i wirtualną.
W rzeczywistości, kernel to plik o nazwie “vmlinuz”, który znajduje się w katalogu “/boot”, i który jest ładowany do pamięci podczas uruchamiania się systemu4. W przeciwieństwie do Windows'a, gdzie sterowniki do różnych urządzeń, doinstalowuje się każdorazowo, w Linuksie, to właśnie jądro odpowiada za pracę urządzeń zewnętrznych, mając wkompilowane w siebie ich sterowniki. Dostosowanie jądra do posiadanego sprzętu (czyli wyłączenie zbędnych sterowników, ewentualnie ich uzupełnienie) nazywamy jego “kompilacją”.
Torvalds, zapoczątkował także rozwój Wolnego Oprogramowania, które mimo, że istniało znacznie wcześniej, nabrało dużego rozpędu. Sam należy do zwolenników powstałego później ruchu Otwartego Oprogramowania. Zanim jednak zostanie wyjaśnione kolejne ważne pojęcie jakim jest “Wolne Oprogramowanie”, należy zapoznać się z definicją pojęcia “kod źródłowy” oraz zasadami licencjonowania (dot. użytkowania tego oprogramowania). Ich zrozumienie jest kluczowe do kontynuacji dalszych rozważań.
Kod źródłowy (ang. source code) to nazwa jednej z postaci programu komputerowego - takiej jaką tworzy ją programista w jednym z języków programowania. Ma on postać tekstu, którym są komendy i polecenia zrozumiałe dla komputera. Kompilator przekształca tekst zrozumiały dla człowieka, na formę rozumianą przez procesor.
Z kolei, licencja na jakiej kod jest dostępny, oznacza istnienie określonych warunków użytkowania źródeł. Najbardziej liberalne zasady pod tym względem zapewnia licencja “public domain”, następnie “licencja X11”, rodzina “licencji BSD”, “GNU LGPL”, i wreszcie “GNU GPL5”, która wymaga udostępniania kodu źródłowego całego programu, w którym użyto choćby fragmentu kodu aplikacji udostępnianej na tej właśnie licencji (http://www.gnu.org).
Wolne Oprogramowanie (ang. Free Software) oraz pokrewne pojęcie Otwarte Oprogramowanie (ang. Open Source – dosłownie Otwarte Źródła), to ruch programistów i użytkowników komputerów zaangażowanych w działania na rzecz swobodnego dostępu do oprogramowania przez ogół użytkowników.6
Nazwa “free software” pochodzi z lat 80-tych, gdy dostępny wcześniej wraz z otwartymi źródłami system Unix został skomercjalizowany przez firmę AT&T, co spowodowało odcięcie dostępu do kodu źródłowego. Przeciwstawił się temu Richard M. Stallman (Massachusetts Institute of Technology), który zapoczątkował ruch na rzecz tworzenia wolnego oprogramowania pod nazwą “GNU (GNU's Not UNIX)”. Stallman był także założycielem organizacji FSF (Free Software Foundation).
Zasadniczą cechą wolnego oprogramowania jest możliwość jego dalszego rozpowszechniania i modyfikacji oraz pełna dostępność jego kodu źródłowego. Open Source, natomiast to nazwa powstała w 1998 roku, wraz z rozpowszechnieniem przez Netscape Communications Corp. kodu źródłowego przeglądarki Mozilla, opartej na licencji, gwarantującej każdemu prawa do dowolnego użytku, modyfikacji i redystrybucji kodu.
Warto zaznaczyć, że pojęcie “open source” dotyczy przede wszystkim “wolności”, a nie “darmowości”. Wolność, o której mowa powinna oznaczać swobodny dostęp do kodu źródłowego danego programu. W ramach tego pojęcia uznaje się prawo użytkownika do uruchamiania, kopiowania, rozpowszechniania, i dokonywania zmian w programach open-source. Można powiedzieć, że dostępność “źródeł”7 jest warunkiem koniecznym Wolnego Oprogramowania.
Dla przykładu jądro Linuksa jest prawie w całości napisane w języku C. Dzięki dostępności kodów źródłowych, każdy może poprawić występujące błędy. Stąd, intensywny rozwój, jądro Linuksa zawdzięcza m.in. grupom dyskusyjnym, dzięki którym możliwa była współpraca wielu programistów, z różnych miejsc świata nad usuwaniem błędów i dalszym doskonaleniem kernela.
Dużą różnicą w stosunku do systemów Windows, jest mnogość odmian Linuksa zwanych “dystrybucjami”. Należy przy tym pamiętać, że dystrybycje różnią się między sobą np. zastosowanymi instalatorami (np. YAST, Anaconda), sposobem zarządzania pakietami, środowiskiem graficznym, ale także przeznaczeniem. Jedno co łączy dystrybucje to jądro systemu. Dystrybucja, w odniesieniu do systemu operacyjnego Linux, oznacza zestaw programów rozpowszechnianych łącznie z jądrem, stanowiąca po zainstalowaniu gotowy do użycia system.
Istnieje wiele dystrybucji, różniących się dołączonym oprogramowaniem, funkcjonalnością, a przede wszystkim przeznaczeniem (serwerowe, uniwersalne, desktopowe do użytku domowego lub dla biznesu, dla użytkowników nastawionych na automatyzację pracy czy też przeznaczone dla zaawansowanych użytkowników, charakteryzujące się koniecznością ręcznej konfiguracji. Najpopularniejsze obecnie dystrybucje to8 (poniższa kolejność nie ma tu żadnego znaczenia):
-
RED HAT LINUX / FEDORA CORE
Jedna na najstarszych dystrybucji (lipiec 1994), mająca opinię łatwej w instalacji, często wybierana na serwery sieciowe. Komercyjna wersja znana jest jako Red Hat Enterprise Linux. Darmowa wersja znana jako Fedora Core, stanowiąca często podstawę do tworzenia kolejnych dystrybucji (Mandrake, Trustix, Ark Linux, Aurox). Posiada dużo narzędzi do konfiguracji i administracji systemu (www.redhat.com, fedora.redhat.com). -
MANDRAKE LINUX (obecnie Mandriva)
Charakteryzuje się prostotą obsługi oraz wieloma udogodnieniami obsługi. Dystrybucja posiada także wersję płatną, do której dołączono programy komercyjne. Popularna wśród początkujących użytkowników (http://www.mandriva.pl/).
-
SUSE LINUX
Stworzona przez niemieckiego producenta SUSE AG, skoncentrowana na solidności, łatwości konfigurowania i bezpiecznej eksploatacji. “SUSE jest najstarszą istniejącą komercyjną dystrybucją Linuksa. Pierwsza dystrybucja została przez SUSE wydana na początku roku 1993.”9.
Płatne wersje zawierają dodatkowe oprogramowanie komercyjne. Wersje darmowe dostępne są do pobrania na serwerach ftp. W roku 2004, jej producenta wraz z samym systemem i logo, przejęła amerykańska firma Novell Inc. Duży nacisk położony został na wsparcie techniczne użytkowników (jednak dostępne tylko w wersji komercyjnej). Dzięki YAST, które jest narzędziem instalacji i konfiguracji systemu, dystrybucja zdobyła duże grono zwolenników. Cechuje ją łatwość obsługi oraz duża funkcjonalność, którą docenią nawet osoby mające wiele “nawyków” nabytych pod Windows. (www.suse.com). -
DEBIAN
Prawdopodobnie największa dystrybucja, rozwijana przez niezależną grupę programistów z całego świata – niezwiązana z żadną firmą; cechuje się dużą stabilnością. Usuwanie znalezionych błędów w oprogramowaniu odbywa się bardzo szybko. Debian stanowi często podstawę do tworzenia nowych dystrybucji (Progeny, Xandros, Knoppix - dystrybucja typu Live CD, Ubuntu), (www.debian.org).
-
AUROX LINUX10
Polska dystrybucja Linuksa, oparta na Fedora Core. Główny nacisk położono na obsługę multimediów, prostotę instalacji, przyjazność dla użytkownika i przystosowanie do polskich warunków (http://www.aurox.org).
-
SLACKWARE – prawdopodobnie najstarsza dystrybucja na świecie (1992), cechuje ją stosunkowo trudna konfiguracja, wymagająca od użytkownika sporego doświadczenia i wiedzy, kierowana głównie do administratorów serwerów (www.slackware.com), ceniona za stabilność i małe wymagania sprzętowe.
-
PLD
Polska dystrybucja, bazująca na Red Hat, cieszy się uznaniem wśród administratorów serwerów, kierowana do zaawansowanych użytkowników. (www.pld-linux.org).
-
KNOPPIX
Czyli bootowalny Linux. Oznacza system uruchamiany bezpośrednio z płyty CD, który nie wymaga instalacji na dysku twardym. Dzięki niemu, można zobaczyć “na żywo” jak wygląda Linux. (http://www.knoppix.org/).
Komercyjne dystrybucje, takie jak SUSE czy RedHat, przeznaczone są przede wszystkim dla biznesu. Pobierane opłaty nie dotyczą licencji na sam system, ale dołączonego komercyjnego oprogramowania, wsparcia technicznego oraz drukowanych podręczników użytkownika.
-
uproszczenie instalacji i administracji systemem,
-
ukierunkowanie na zastosowania biurkowe,
-
powstawanie dystrybucji z oprogramowaniem dla konkretnej grupy docelowej,
-
rozwój dystrybucji dla urządzeń przenośnych i sprzętu zastosowania domowego,
-
wersje przeznaczone dla dużych przedsiębiorstw.
Mówiąc o środowisku graficznym, mówimy o wyglądzie interfejsu użytkownika. Interfejs graficzny w Linuksie czyli “okienkowa” obsługa systemu operacyjnego, zapewniona jest zazwyczaj, dzięki dwóm alternatywnym środowiskom graficznym: KDE (ang. K Desktop Environment) i GNOME (ang. GNU Network Object Model Environment). Można je określić jako nakładki na system, które upodabniają Linuksa do wyglądu Windows'a, dzięki czemu przesiadka z jednego systemu na drugi umożliwia komfortową pracę i jest prawie bezproblemowa, zwłaszcza w przypadku KDE. System okien Linuksa nosi nazwę “X Window”.
Jak poprawnie używać nazwy “Linux” w języku polskim? Otóż, jego odmiana, w innym przypadku niż mianownik, brzmi następująco: D: Linuksa, C: Linuksowi, B: Linuksa, N: Linuksem, Msc: Linuksie, W: Linuksie!. [źródło: znalezione w sieci, niestety nie pamiętam gdzie]
-
aplikacje biurowe (OpenOffice, Abiword, Koffice),
-
narzędzia internetowe tj: przeglądarki (Firefox, Opera, Mozilla),
-
programy do obsługi poczty (Thunderbird, Kmail, Evolution),
-
komunikatory (Gaim, Kadu, Skype),
-
programy do obsługi multimediów (Mplayer. XMMS, Amarok),
-
firewalle,
-
automatyczne uaktualnienia,
-
serwery WWW/FTP.
Koszty opłat licencyjnych ww. odpowiedników pod Windows, nie tylko przewyższają nawet opłatę związaną z zakupem komercyjnej wersji Linuksa (np. Suse, NLD, Mandriva), ale są nieporównywalnie wysokie. Najbardziej znane programy “open source” dostępne niemal w każdej dystrybucji Linuksa:
-
Sendmail (serwer pocztowy),
-
Bind (serwer DNS),
-
Apache (serwer www),
-
Samba (udostępnianie dysków i drukarek klientom Windows),
-
GIMP (odpowiednik Photoshop'a).
Linuksa cechuje także możliwość uruchamiania na wielu platformach sprzętowych i urządzeniach (obecnie nawet na palmtopach i telefonach komórkowych12).
-
Zapora ogniowa (firewall), chroniąca sieć lokalną przed atakami z Internetu.
-
Serwer internetowy (WWW, poczty elektronicznej, grup dyskusyjnych, ftp).
-
Serwer plików i drukarek – przechowywanie i udostępnianie zasobów, udostępnianie drukarek, obsługa logowania i zarządzania użytkownikami.
-
Serwer baz danych (instytuty naukowe, biblioteki, uczelnie, laboratoria, banki).
-
Terminal – stacja robocza umożliwiająca zdalny dostęp do serwera, na którym uruchamiane są aplikacje i pliki.
-
System desktopowy – w pełni funkcjonalne narzędzie do pracy w biurze, jak i w domu.
Źródła:
1 Unix to system operacyjny napisany w 1969 w Bell Labs (UNIX System Laboratories, USL) przez Dennisa Ritchie i Kena Thompsona. Jednym z najważniejszych założeń projektowych Uniksa jest traktowanie wszystkiego w Uniksie jako pliku – za http://pl.wikipedia.org/wiki/Unix
3Z Wikipedii, Wolnej Encyklopedii: “Minix był komercyjną, okrojoną wersją Uniksa na platformę x86, która istniała w latach 80. i 90. XX wieku. Obecnie Minix to w pełni funkcjonalny system operacyjny (...) został napisany przez Andrew Tanenbauma z holenderskiego uniwersytetu Vrije Universiteit w Amsterdamie.”
5Za http://pl.wikipedia.org: “Powszechna Licencja Publiczna GNU (GPL) to licencja wolnodostępnego oprogramowania, zabraniająca zamykania kodu. Została ona stworzona w 1988 przez Richarda Stallmana i Ebena Moglena, GPL jest obecnie najpopularniejszą licencją wolnodostępnego oprogramowania.”
12“Motorola zaprezentowała telefon komórkowy GSM z systemem operacyjnym Linux - E895. Zastosowanie Linuxa zostało podyktowane potrzebami multimedialnymi - telefon jest przy okazji 1,3-megapikselowym aparatem, kamerą wideo, jest wyposażony w duży ekran wysokiej rozdzielczości oraz szybką transmisję danych EDGE. Połączenie tych technologii pozwoli na transmitowanie wysokiej jakości zdjęć, obrazów i dźwięków poprzez sieć GSM praktycznie bez opóźnień. E895 pojawi się na rynku w czwartym kwartale 2005 roku.” za: http://www.susek.republika.pl/index.shtml?suse/motorola
Komentarze
23:05:25
31.01.06
MANDRAKE czy MANDRIVA
Autor: manczo
23:07:50
31.01.06
poprawka MANDRAKE czy MANDRIVA
Autor: manczo
10:13:22
01.02.06
Re: Linux wprowadzenie
Autor: Gość
23:21:16
31.10.07
Niby proste, lecz..
Autor: rakus22
20:57:37
05.01.08
Re: Niby proste, lecz..
Autor: Gość
openSUSE 11.0 beta2 wydane!
Developerzy wydali kolejną odsłonę openSuSE beta tym razem oznaczoną cyfrą 2. Nowa beta zawiera wiele skorygowanych błędów, niezbędnych poprawek oraz więcej...
- openSUSE 11.0 beta2 wydane!
openSUSE 11.0 beta2 wydane!
Developerzy wydali kolejną odsłonę openSuSE beta tym razem oznaczoną cyfrą 2. Nowa beta zawiera wiele skorygowanych błędów, niezbędnych poprawek oraz więcej... - Zarządzanie Linuksem w środowiskach heterogenicznych
Zarządzanie Linuksem w środowiskach heterogenicznych
Novell współpracuje z firmą Microsoft nad stworzeniem zaawansowanych mechanizmów do zarządzania, opartych na rozwiązaniach open source i branżowych standardach. Novell więcej... - Tańszy mainframe z Linuksem...
Tańszy mainframe z Linuksem...
SUSE Linux Enterprise Server for IBM System z pomaga w konsolidowaniu aplikacji i zmniejszeniu kosztów użytkowania środowiska IT Novell uprościł system więcej... - Novell uruchamia program SUSE Appliance
Novell uruchamia program SUSE Appliance
SUSE Linux Enterprise JeOS to nowej klasy system operacyjny Novella typu „Just enough Operating System” skrojony do określonych potrzeb biznesowych Warszawa, więcej... - Żabka pod rękę z pingwinem...
Żabka pod rękę z pingwinem...
Właściciel sieci sklepów spożywczych prowadzonych pod marką Żabka – zakończył proces wdrażania systemu SUSE Linux Enterprise Server firmy Novell. To więcej... - Raport Linux Foundation - kto angazuje sie w rozwoj Linuksa?
Raport Linux Foundation - kto angazuje sie w rozwoj Linuksa?
Wkład Novella w rozwój jądra systemu Linux wzrósł w ubiegłym roku 2,5 raza. Według najnowszego raportu opracowanego przez Linux Foundation, więcej...
Czy jesteśmy bezpieczni w sieci? Włamanie do serwisu Przemo.org
Czy jesteśmy bezpieczni w sieci? Przedwczoraj miało miejsce włamanie na konto serwisu przemo.org. Jest to serwis autora modyfikacji skryptu phpBB. więcej...
- Czy jesteśmy bezpieczni w sieci? Włamanie do serwisu Przemo.org
Czy jesteśmy bezpieczni w sieci? Włamanie do serwisu Przemo.org
Czy jesteśmy bezpieczni w sieci? Przedwczoraj miało miejsce włamanie na konto serwisu przemo.org. Jest to serwis autora modyfikacji skryptu phpBB. więcej... - Skype 2.0.0.68 dla Linuksa
Skype 2.0.0.68 dla Linuksa
Skype wydał kolejną wersję komunikatora sieciowego Skype dla Linuksa. Zmiany dokonane przez programistów Skype, które możemy uznać za najważniejsze to więcej... - Wydanie OpenOffice 2.4
Wydanie OpenOffice 2.4
OpenOffice.org 2.4 wydane. Znakomity biurowy pakiet OpenOffice.org właśnie wypuścił jedenaste wydanie z serii 2.x. W drugiej połowie roku spodziewamy się więcej... - Papier toaletowy Windows Vista Ultimate SP1
Papier toaletowy Windows Vista Ultimate SP1
Jak informuje portal PCWord w Japonii pojawił się nowy interesujący gadżet: Papier toaletowy o nazwie "Windows Vista Ultimate SP1". Sklep więcej... - Firefox 3 najmniej obciążającą pamięć przeglądarką?
Firefox 3 najmniej obciążającą pamięć przeglądarką?
Serwis Ars Technica przeprowadził test przeglądarek internetowych, w który porównał zużycie pamięci przez Firefoksa 2.0.0.12, Internet Explorer 7, Operę 9.5 więcej... - Novell przedstawił wyniki badań przeprowadzonych przez IDG Research Services
Novell przedstawił wyniki badań przeprowadzonych przez IDG Research Services
Novell przedstawił wyniki badań przeprowadzonych przez IDG Research Services, według których rozwiązania IT wspomagające pracę zespołową są ważnym dla firm więcej...
Instalacja i konfiguracja WiFi - ndiswrapper
Co z robić w sytuacji kiedy dla naszej karty WiFi nie ma sterowników dla Linuksa lub sterowniki dla niego przeznaczone więcej...
- Instalacja i konfiguracja WiFi - ndiswrapper
Instalacja i konfiguracja WiFi - ndiswrapper
Co z robić w sytuacji kiedy dla naszej karty WiFi nie ma sterowników dla Linuksa lub sterowniki dla niego przeznaczone więcej... - ATI 3D w OpenSUSE 10.3
ATI 3D w OpenSUSE 10.3
Instalacja zamkniętych sterowników 3D dla kart z rodziny ATI jest w wydaniu openSUSE 10.3 bardzo łatwa. Przypomnijmy po zainstalowaniu systemu więcej... - Instalacja OpenSUSE 10.3 + Screeny
Instalacja OpenSUSE 10.3 + Screeny
Dzisiaj powinna ukazać się najnowsza wersja OpenSUSE 10.3. Obrazy ISO oraz pliki torrent powinny się już znajdować na: software.opensuse.org. Instalacja więcej... - Multimedia w OpenSUSE 10.3 w jednym kliknięciu
Multimedia w OpenSUSE 10.3 w jednym kliknięciu
OpenSUSE w wersji 10.3 zostało wyposażone w możliwość instalowania oprogramowania prosto ze strony WWW. Dzięki tej opcji zapraszamy do łatwej więcej... - Bluetooth
Bluetooth
Poniżej opiszę jak skorzystać z urządzeń Bluetooth. W moim przypadku korzystałem z taniego adaptera USB i komórki Sony Ericsson. Niestety więcej... - digiKam
digiKam
digiKam to zaawansowany program do zarządzania zdjęciami cyfrowymi, przeznaczony dla środowiska KDE. Jest on wyposażony w prosty interfejs, dzięki któremu więcej...
kanał RSS portalu SUSEk.info
Pragne aby chociaz Kadu mi dzialalo.. Nie moge nic zainstalowac, nie wiem jak.. Jestem zielony jak tapeta OpenSuse..
Kto mi pomoze?
